ABD ile İran, 28 Şubat’ta ABD’nin İran’ın çeşitli kentlerini bombalamasıyla başlayan savaşısona erdirecek anlaşmanın sağlandığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, İran Dışişleri Bakanlığı ve arabulucu Pakistan da taraflar arasında anlaşma sağlandığını doğruladı.
Trump, kendi sosyal medya medya platformu Social Truth’ta yaptığı açıklamada, anlaşmanın Cuma günü imzalanacağını ve imzaların atılmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılacağını belirtti. Trump, “Bu büyük anlaşma, tüm bölgeye barış ve güvenlik getirecektir. Birçok başkan İran’la barış sağlamaya çalıştı ancak benden önce hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk kez kendilerine gerçek bir barışa ulaşmalarında yardımcı olabilecek bir başkan buldular. Cuma günü anlaşmanın imzalanmasıyla mayın temizleme çalışmaları için Boğaz’ın açılmasıyla birlikte, bölge ve dünya için petrol her iki yönde de yeniden akmaya başlayacak!” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Pazartesi akşamından itibaren savaşın “derhal ve kalıcı olarak” sona erdirileceğini söyledi. Açıklamaya göre, bu anlaşma ile Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar sona erecek.
İmza töreni 19 Haziran’da
X hesabından açıklama yapan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de düzenleneceğini duyurdu.
İran Ulusal Güvenlik Konseyi de söz konusu tarihi doğruladı.
Anlaşmada neler yer alıyor?
İran’ın devlet ajansları Mehr ve Tasmin’de yer alan haberlere göre, taraflar 14 maddelik bir mutabakat metni üzerinde anlaşma sağladı. Buna göre, ABD 30 gün içerisinde İran’a uygulanan deniz ablukasını sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı İran’ın yönetiminde yeniden açılacak.
Ayrıca açıklanan metinde İran’ın petrol ve petrol ürünleri ithalatına uygulanan yaptırımların da kaldırılması üzerinde ve İran’ın, 24 milyar dolarında dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması gibi maddelerin yer aldığı öne sürüldü. Söz konusu mutabakat resmi olarak henüz teyit edilmedi.
Ancak söz konusu mutabakat metni bir çerçeve anlaşma niteliği taşıyor. İki ülke arasında ihtilaflı olan nükleer müzakereler gibi konuların daha sonraki müzakerelerde ele alınması bekleniyor. İran, ancak ABD’nin “niyet beyanı”ndan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi hâlinde nihai bir anlaşma için müzakerelerin başlayacağını açıkladı.
Petrol fiyatı geriledi
ABD ile İran’ın savaşı sona erdirmek üzerinde anlaşma sağladığının duyurulmasının ardından piyasalarda rahatlama görüldü. Ham petrolün varil fiyatı yüzde dört oranında azalırken, Kuzey Denizi Brent petrolünün fiyatı varil başına 83,75 dolara gerileyerek Mart başından bu yana en düşük seviyesine geriledi. ABD hafif petrolü WTI ise günün en düşük seviyesi olan 80,87 dolara düştü.
Reuters/BÖ,BÜ
